Niektóre linki na tej stronie mogą być linkami afiliacyjnymi

Citizen Eco-Drive: Światło, które chodzi

Każdy zegarek, jaki miałem wcześniej, czegoś ode mnie chciał.

Mechaniczny trzeba było nakręcić. Noszony codziennie nakręcał się sam ruchem ręki, ale wystarczyło odłożyć go na dwa dni, żeby stanął. Kwarcowy nosił w sobie baterię i raz na dwa lata przypominał o zegarmistrzu. Ta wyprawa miała w sobie coś z poczekalni: siadało się przy ladzie i czekało, aż ktoś otworzy kopertę. Nie lubiłem tego układu. Rzecz, która miała pilnować mojego czasu, sama wymagała pilnowania.

Ten wydaje się prostszy. Nie nakręcam go i nie chodzę z nim po baterię. W środku nadal ma jednak ogniwo, które trzeba ładować światłem.

Citizen Marinaut AT1100-55F z kalibrem H570. Autor: Tuxyso, CC BY-SA 3.0. Źródło

Historia nazwy zaczęła się od życzenia. W 1924 roku Shokosha Watch Research Institute wypuścił swój pierwszy zegarek kieszonkowy. Nie miał jeszcze nazwy, więc poproszono o nią Gotō Shinpeia, ówczesnego burmistrza Tokio. Wybrał słowo Citizen, licząc, że zegarek trafi do wielu ludzi i zostanie z nimi na długo.

Nazwa kierowała uwagę ku ludziom, którzy mieli ten zegarek nosić. W firmowej historii wraca zdanie: „kochany przez obywateli, pracujący dla obywateli”. Brzmi bardziej jak obietnica niż nazwa produktu.

Pomysł na napęd światłem dojrzewał w czasie kryzysu naftowego. W 1976 roku Citizen wypuścił Crystron Solar Cell, pierwszy analogowy zegarek kwarcowy zasilany światłem. Eco-Drive pojawiło się później jako nazwa tej technologii. Zegarek nie pozbył się ogniwa. Przestał wymagać jego regularnej wymiany.

Citizen CTZ-9104, kwarcowy chronograf bez ogniwa solarnego. Autor: Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0. Źródło

Citizen zaleca wystawiać tarczę na bezpośrednie słońce przez pięć do sześciu godzin w miesiącu, by uzyskać najlepszy efekt. Nie jest to zegarek całkiem niezależny od otoczenia. Po prostu zamiast pamiętać o baterii, trzeba czasem pomyśleć o świetle.

Najciekawsze rzeczy dzieją się w tarczy. W wielu modelach ogniwo znajduje się pod nią, więc tarcza musi przepuszczać światło, a zarazem zasłaniać ogniwo. Citizen opisuje ją jako półprzezroczystą, ale nie przezroczystą. Zbyt ciemna zatrzyma światło. Zbyt przejrzysta odsłoni ogniwo.

Ten wybór widać wyraźniej w modelach z ogniwem pierścieniowym. Ogniwo wychodzi w nich na obrzeże tarczy i nie próbuje udawać, że go nie ma.

Tarcza Citizen Eco-Drive METAL z widocznym pierścieniem ogniwa słonecznego. Autor: Crētus, CC BY-SA 4.0. Źródło

Pod tarczą mechanizm pozostaje niewidoczny. Na jej brzegu ogniwo staje się elementem wzoru. Oba rozwiązania pokazują tę samą zależność od światła, ale inaczej ją eksponują.

Niektóre modele mają tryb oszczędzania energii. Po dłuższym pobycie w ciemności wskazówki zatrzymują się, choć mechanizm nadal odmierza czas. Kiedy tarcza znów dostaje światło, wracają do właściwej godziny. Nie każdy Eco-Drive ma tę funkcję.

Citizen Promaster Eco-Drive BN0015-07E, Diver's 200 m z kalibrem E168. Autor: Guillaume Pillet, CC BY 2.0. Źródło

Instrukcja Eco-Drive podaje jeszcze jeden sygnał: kiedy poziom energii spada, sekundnik przeskakuje co dwie sekundy. Zegarek zaczyna kuleć. Wystawia się go wtedy na światło i czeka, aż wskazówka znów ruszy równo.

Najwyraźniej widać to, kiedy leży przy oknie. Nie muszę już umawiać się z zegarmistrzem tylko po to, by wymienić baterię. Od czasu do czasu odsłaniam zasłonę. Mały ruch, który wystarcza, by zegarek dalej działał.

Citizen CB0021-06E z kalibrem H144. Autor: Ocrho, CC0 1.0. Źródło

Tak więc pomimo tego, że Eco-Drive po prostu działa, to za nakręcaniem tęsknię bardziej, niż by wypadało - lubiłem ten krótki ruch koronką rano. Nic wielkiego, a jednak należał do początku dnia.

Dodatkowe lektury

• Historia nazwy Citizen, oficjalna strona Citizen - pierwszy zegarek kieszonkowy i Gotō Shinpei
• Eco-Drive, oficjalna strona Citizen - zasada działania, tarcze, tryb oszczędzania i ostrzeżenie o niskim poziomie energii
• Instrukcja kalibru H570, Citizen - ostrzeżenie o niskim poziomie energii
• Crystron Solar Cell, Citizen Design - model z 1976 roku
• Zegarki Citizen Eco-Drive w sklepie - modele w bieżącej sprzedaży

Współtworzone przez człowieka i AI.